۱۱اسفند - ۱۷ربیع الأول - 2 March

ورود نظامیان انگلیسی به ایران

درچنین روزی در سال1294هجری شمسی نظامیان انگلیسی با ورود به جنوب ایران ( کرمان ) پلیس جنوب ایران را تشکیل دادند . ژنرال سایکس رهبر این گروه نظامی بود . این گروه بعد ازاجرای مفاد قرارداد 1907 تشکیل شد . قرار داد یاد شده ایران را به سه منطقه تحت نفوذ دولتهای انگلیس و روسیه تبدیل می کرد .

ترک خاک ایران

درچنین روزی در سال1324هجری شمسی ،و پس از جنگ جهانی دوم نیروهای انگلیسی ایران را ترک گفتند. در این میان نیروهای روس همچنان بخش هایی از ایران را در تصرف خود داشتند .

تظاهرات گسترده در تهران

در چنین روزی در سال 1357 ه ش راهپیمایى های گسترده ای در شهر های مختلف کشور علیه رژیم پهلوی برگزار شد .در این روز دهها هزار تن در راهپیمائى های خود در خیابانهاى تهران در مسیر میدان آزادى به اعتراض علیه رژیم پهلوی پرداختند .گفته می شود در تظاهرات روز تاسوعا بیش از نیم میلیون تن شرکت کرده بودند.آیت الله سید محمود طالقانى، که بتازگى از زندان آزاد شده بود و رهبران جبهه ملى و نهضت آزادى آن را رهبرى کردند. آنتونى پارسونز، که شاهد تظاهرات و راهپیمایى‏تاسوعا بود، مشاهدات خود را این گونه نوشته است : «...هر دو روز - تاسوعا و عاشورا - از ساعت نه صبح تا ظهر، من در پشت پنجره اطاقم، صفوف راهپیمایانى را که از خیابان فردوسى عبور مى‏کردند، نظاره مى‏کردم.طى سه تا چهار ساعت، عرض این خیابان و پیاده‏روهاى آن، مملو از جمعیتى بود که براى پیوستن به صفوف دیگر راهپیمایان در حرکت‏بودند، تا جایى که چشم کارمى‏کرد، جمعیت موج مى‏زد من رقم یک میلیون، تا یک میلیون و نیم تن را که روزنامه‏ها درباره تعداد شرکت کنندگان تخمین زده بودند، اغراق‏آمیز نمى‏دانم در خیابانها، یک سرباز، یا پلیس دیده نمى‏شد و نظم جمعیت، فوق العاده و بى‏نظیر بود....»

تولد مرتضی حنانه

در چنین روزی در سل 1301 ه ش مرتضی حنانه بزرگ موسیقیدان ایرانی در تهران دیده به جهان گشود . وی از بدو کودکی به فراگیری فنون موسیقی مشغول شد و پس از پایان دوره دبستان در هنرستان موسیقی مشغول به تحصیل شد . او در هنرستان ساز هورن را به عنوان ساز تخصصی خود برگزید . حنانه در همین دوره هنرستان به دلیل هوش سرشار خود توانست کریست اول ارکستر سمفونیک هنرستان عالی تهران شود.حنانه در سال 1321 ه ش پس از دریافت دیپلم رهبری ارکستر سمفونیک هنرستان را به عهده گرفت . او سپس با گروهی ازهنرمندان، ارکسترسمفونیک تهران را پایه گذاری کرد. وی پس از آن به ایتالیا رفت و مدتی دراین کشور به تحصیل موسیقی پرداخت و پس ازبازگشت عضو شورای عالی موسیقی رادیو شد. او علاوه بر رهبری ارکستر سمفونیک تهران ، به تدریس موسیقی مشغول بود و در این مسیر شاگردانی چند همچون علی برلیانی و امیر علی حنانه تربیت کرد . وی علاوه بر این عضو شوراهای مختلف موسیقی ، مؤسس ارکستر فارابی ، تنظیم کننده واجراگر آثار آهنگسازان ایرانی باارکستر فارابی بود. روندو کاپریچیوزا ، صبر و ظفر ، فرار از تله و ... هزار دستان (برگرفته از آهنگ مرتضی نی داود ) از جمله مهمترین آثار اویند . اوهمچنین برای فیلمهای عروس دجله ، بهلول ، ساحل انتظار ، لذت گناه ، عروس دریا ، الماس 33 ، پل ، کاکو ، پهلوان مفرد ، سه قاب ، فرار از تله ، بابا شمل ، راز درخت سنجد ، قصاص ، صمد و فولاد زره دیو ، جهنم به اضافه ی من ، قلندر ، خونبارش ، سند زنده ، تشریفات ، مردی که موش شد ، تیرباران و جعفر خان از فرنگ برگشته آهنگ ساخته است. مرتضی حنانه سرانجام در اثر سکته ی قلبی در گذشت.

انتشار روزنامه سیاست

در چنین روزی در سال 1320 ه ش ، عباس اسکندری از کمونیستهای بر جسته ایران در اسفند 1320 روزنامه « سیا ست » را منتشر کرد . این روزنامه ارگان حزب توده در ایران بود و در ایران دست به فعالیت های گسترده ای در جهت بیان اندیشه های کمونیست ها زد .

عزل یک انگلیسی از قدرت

در چنین روزی در سال 1956 میلادی ، شاه حسین ،پادشاه اردن گلوپ پاشای انگلیسی را از ریاست ستاد ارتش اردن عزل کرد .

پیمان سن استفانو

در چنین روزی در سال 1878 پیمان سن استفانو میان دو کشور روسیه و عثمانی منعقد گردید . این پیمان به جنگ چند ساله این دو کشور پایان می داد .

کشف رادیو اکتیو

در چنین روزی در سال 1896میلادی هانری بکرل فیزیکدان بر جسته برای نخستین بار توسط اشعه ایکس خاصیت تشعشع رادیو اکتیویته را کشف کرد .

تولد رنوس آپوستولیتوس

در چنین روزی در سال 1924 میلادی آپوستتولیتوس شاعر و نویسنده یونانی به دنیا آمد . کاتیگورو عنوان مهمترین اثر اوست .

در گذشت دی اچ لارنس

در چنین روزی در سال 1030 میلادی ی اچ لارنس از نویسندگان بر جسته انگلیسی در چهل چهار سالگی در گذشت . دیوید هربرت در سال 1885 در انواده ای فقیر در ناتینگام انگلستان دیده به جهان گشود . وی در جوانی پس از انجام تحصیلات به آموزگاری مشغول شد . او در همین هنگام نخستین اثر خود را در سال 1911 میلادی به نام طاووس سفید به بازار نشر عرضه کرد . وی پس از آن به سفر های گوناگون روی آورد و ایده های داستانهای بعدی خود را از این سفر ها در یافت می کرد . فرزندان ، قوس و قزح ، و دلداده خانم چاتر لی عناوین مهمترین آثار اویند . دی.اچ. لارنس در دوره کاری خود بر نویسندگان پس از خود بسیار تاثیر گذاربوده است . وی در آثار خود به روابط اخلاقی نگاهی نو دارد و به انگاره های ارزشی چندین دهه ادبیات انگلیسی حمله می کند .

نخستین قانون مهاجرت آمریکا

در چنین روزی در سال 1819 میلادی نخستین قانون مهاجرت آمریکا از تصویب نمایندگان کنگره این کشور گذشت .

حمله به عراق

در چنین روزی در سال 1917 میلادی انگلستان حمله خود را عراق آغاز کرد . این کشور توانست ظرف هشت روزعراق را به تصرف خویش در آورد .

انتشار مجله تایم

در چنین روزی در سال 1923 میلادی انتشار مجله تایم آغاز شد .

در گذشت صلاح الدین ایوبی

در چنین روزی در سال 1193 صلاح الدین ایوبی حاکم مصر و سوریه در گذشت . او در برابر حملات صلیبیون به دفاع از گستره حاکمیت اسلام پرداخت .

استقلال رود زیا

در چنین روزی در سال 1970 میلادی کشور رود زیا مستقل شد .

استقلال تگزاس

در چنین روزی در سال 1837 میلادی جمهوری تگزاس استقلال خود را از مکزیک اعلام کرد .

هوشی مینه رییس جمهور

در چنین روزی در سال 1946 میلادی هوشی مینه به عنوان رییس جمهور ویتنام شمالی انتخاب شد .

ورود سربازان به ویتنام

در چنین روزی در سال 1966 میلادی 215هزار سرباز آمریکای وارد سرزمین ویتنام شدند .

استقلال مراکش

در چنین روزی در سال 1956 میلادی رییس کشور مراکش قرار داد خود با فرانسه را پاره کرد و استقلال خود را از فرانسه اعلام نمود .

ملی شدن نفت در مکزیک

در چنین روزی در سال 1937 میلادی مکزیک نفت خود را ملی اعلام کرد .

تولد گراهام بل

در چنین روزی در سال 1847 میلادی الکساندر گراهام بل اسکاتلندی مخترع تلفن دیده به جهان گشود . وی توانست تلفن را اختراع کند .

ولادت حضرت محمد مصطفی (ص)

در چنین روزی در سال عام الفیل 53 سال پیش از هجرت خاتم المرسلین حضرت محمد ابن عبدالله دیده به جهان گشودند . عموم سیره نویسان اتفاق دارند که،تولد پیامبر گرامى در عام الفیل،در سال 570 میلادى بوده است.اکثر محدثان و مورخان بر این قول اتفاق دارند که تولد پیامبر،در ماه‏«ربیع الاول‏»بوده،ولى در روز تولد او اختلاف دارند.در روایات منقول است ولادت آن حضرت با اتفاقات بسیاری همراه بود . آیت الله سبحانی در کتاب فروغ ابدیت در این باره چنین می نویسد : شاید جامعترین حدیث در اینباره حدیثى است که مرحوم صدوق‏«ره‏»در کتاب امالى بسند خود از امام صادق علیه السلام‏روایت کرده و ترجمه‏اش چنین است که آنحضرت فرمود: همه بتها در صبح آن شب به رو در افتاد و هیچ بتى درآنروز بر سر پا نبود،و ایوان کسرى در آن شب شکست‏خورد وچهارده کنگره آن فرو ریخت.و دریاچه ساوه خشک شد.ووادى سماوه پر از آب شد. آتشکده‏هاى فارس که هزار سال بود خاموش نشده بود در آن شب خاموش گردید. و مؤبدان فارس در خواب دیدند شترانى سخت اسبان عربى‏را یدک مى‏کشند و از دجله عبور کرده و در بلاد آنها پراکنده‏شدند،و طاق کسرى از وسط شکست‏خورد و رود دجله در آن‏وارد شد. و در آن شب نورى از سمت‏حجاز بر آمد و همچنان بسمت‏مشرق رفت تا بدانجا رسید،فرداى آن شب تخت هر پادشاهى‏سرنگون گردید و خود آنها گنگ گشتند که در آنروز سخن‏نمى‏گفتند. دانش کاهنان ربوده شد و سحر جادوگران باطل گردید،وهر کاهنى که بود از تماس با همزاد شیطانى خود ممنوع گردید ومیان آنها جدائى افتاد. آمنه گفت:بخدا فرزندم که بر زمین قرار گرفت دستهاى‏خود را بر زمین گذارد و سر بسوى آسمان بلند کرد و بدان‏نگریست،و نورى از من تابش کرد و در آن نور شنیدم گوینده‏اى‏مى‏گفت:تو آقاى مردم را زادى او را محمد نام بگذار. آنگاه او را بنزد عبد المطلب بردند و آنچه را مادرش آمنه گفته‏بود به عبد المطلب گزارش دادند،عبد المطلب او را در دامن‏گذارده گفت: الحمد لله الذى اعطانى هذا الغلام الطیب الاردان قد ساد فى المهد على الغلما ستایش خدائى را که بمن عطا فرمود این فرزند پاک و خوشبورا که در گهواره بر همه پسران آقا است. آنگاه در باره او اشعارى‏ سرود.
حضرت محمد(صلى الله علیه وآله وسلم)، فرزند عبداللّه بن عبدالمطلب بن هاشم بن عبد مناف، در مکه دیده به جهان گشود. مشیت خداوندگار جهان بر این حکم قرار گرفت که این کودک به هنگام ولادت از محبت پدر در فرهنگ عربستان محروم بماند. آن حضرت تنها شش سال داشت که مادرش آمنه را نیز از دست داد. رسول اکرم ص تا هشت سالگى تحت سرپرستى عبدالمطلب -پدربزگش بود و پس از رحلت وی در خانه عمویش ابوطالب زندگی را ادامه داد . ایشان در سیزده سالگى به همراه عمویش ، ابوطالب به شام رفت . در همین سفر بود که شخصیت منحصر به فرد و امانتدارى خود را نشان داد. ایشان در سن بیست و پنج سالگی با خدیجه دخترچهل ساله خویلد از زنان ثروتمند مکه ازدواج کرد. محمد(ص ) ، در میان مردم مکه همواره به امانتدارى و صداقت مشهوربود تا آنجا که همه، او را محمد امین می خواندند.در همین سال ها بود که با نصب حجرالاسود و به منظور جلوگیرى از فتنه و آشوب بین قبایل تدبیر خویش را به منصه ظهور نشاند و با شرکت در انجمن جوانمردان مکه ، پیمان "حلف الفضول" را برای حمایت ازبی پناهان و غریبان منعقد ساخت . طهارت رفتار و گفتار ، درستکارى و پرهیز از شرک ، بی اعتنایى به مظاهر دنیوى و اندیشیدن مداوم در نظام آفرینش، او را کاملاً از دیگران متمایز ساخته بود.آن حضرت درچنین روزی و در سن چهل سالگى ، درخلوتگاه همیشگی خود ، غار حرا، به پیامبرى برانگیخته شد. دعوت ایشان تا سه سال مخفیانه بود. پس از این مدت، آن حضرت رسالت خود را با دعوت بستگان خویش آغاز کرد و سپس با دعوت عامه به سوی عموم مردم رفت و همگان را به توحید و پرهیز از شرک فرا خواند .در همین دوران سران قریش و بندگان زر و زور و تزویر که موقعیت خود را با حضور محمد ص در خطر می دیدند ، مخالفت با آن حضرت را آغاز کردند و به آزار ایشان پرداختند. حضرت محمد(ص ) در مدت سیزده سال در مکه، با همه آزارها و شکنجه هاى مشرکان مکه ، مقاومت کرد و از مواضع الهى خویش هرگز عقب نشینى ننمود.پس از سیزده سال تبلیغ در مکه، آن حضرت ناچار به هجرت شد.پس از هجرت به یثرب که بعدها مدینه النبی نام گرفت زمینه های مناسبى براى تبلیغ اسلام فراهم شد، هر چند که در این ده سال نیز کفار، مشرکان، منافقان و قبایل یهود، مزاحمت هاى بسیارى براى او ایجاد کردند. در سال دهم هجرت، پس از انجام مراسم حج و ابلاغ امامت حضرت على بن ابی طالب(ع ) در غدیر خم و اتمام رسالت بزرگ خویش، آن حضرت در بیست و هشتم صفر سال یازدهم هجرى، رحلت کرد . رسول اکرم ص به واقع تجسم انسان کامل - که تمامی فلاسفه درآثار خود بدان پرداخته اند - بود هم او که خدایش او را چنین می ستاید: اى پیامبر تو داراى بهترین اخلاق هستى. او نه تنها درعبادت ، که در امور اجتماعی، مسایل سیاسی ، دستگیری از نیازمندان ، مسایل فرهنگی ، اقتصادی و... سرآمد همگان بود .

ولادت حضرت امام جعفر صادق ( ع )

حضرت امام جعفر صادق(ع ) رئیس مذهب شیعه در روز هفدهم ربیع الاول سال هشتاد و سه هجرى قمری دیده به جهان گشودند . پدربزرگوارشان امام محمد باقر(ع ) و مادر گرامیشان ام فروه دختر قاسم بن محمد بن ابى بکر است .امام صادق (ع) کنیه‏هاى متعددى چون ابوعبدالله ، ابواسماعیل و ابوموسى داشتند که مشهورتر آنها ابوعبدالله است . ایشان القاب چندى هم داشته اند همانند صادق ، فاضل، قائم، کافل، منجى که صادق مشهورترین آنها است . امام صادق (ع ) تا دوازده سالگى نخستین درس های الهی را نزد امام سجاد (ع) فرا گرفت و پس از رحلت امام چهارم ، نوزده سال نیز معاصر پدر بزرگوارش امام محمد باقر(ع) بود .
به نوشته مناقب ابن شهر آشوب امام صادق (ع) مردى بود چهارشانه، زیبا روى و خوش سیما. موهایش کوتاه و پر پشت بوده و وسط استخوان بینى‏اش کمى برجستگى داشته است . قسمت بالاى پیشانى‏اش کم مو، پوست بدنش نازک و برگونه‏اش خالى مشکین وجود داشته است.
به نوشته مورخین حضرت امام صادق(ع) ده فرزند داشت . هفت پسربه نامهاى اسماعیل ، عبدالله ، موسى ، اسحاق ، محمد ، عباس وعلى و سه دختر به نامهاى ام‏فروه ، اسماء و فاطمه . اسماعیل پسر بزرگتر آن امام است . بعضى از شیعیان بر این گمان بودند که اسماعیل بعد از پدربه امامت ‏خواهد رسید . اما او در روزگار زندگانى پدر درگذشت و امام وى‏ را در قبرستان بقیع به خاک سپرد و بر مردن او سخت گریست . امام(ع) پیش از به خاک سپردن اسماعیل، روى او را گشود تا مردم ببینند اسماعیل‏ مرده است ، ولى پس از مرگ اسماعیل گروهى مردن او را باورنکردند و پس از امام صادق (ع) او را امام دانستند و فرقه اسماعیلیه را شکل دادند . به این گروه شیعه هفت امامی می گویند.
امام صادق (ع) در در سن سی و یک سالگی پس از شهادت امام باقر(ع) به در جه رفیع امامت نایل آمدند و مدت سی و چهار سال مسوولیت امامت شیعیان را به عهده گرفتند .
دوران زندگى پر بار امام جعفرصادق(ع) مصادف بود با خلافت پنج تن ازخلفای بنى امیه و دوتن از بنی عباس . هشام بن عبدالملک ، ولید بن یزید (ولید دوم) ، یزید بن ولید (یزید سوم) ، ابراهیم بن ولید و مروان بن محمد ( مروان حمار ) ، و دو تن از عباسیان به نامهای ابوالعباس ،عبدالله پسر محمد معروف به سفاح و ابوجعفر پسر محمد معروف به‏ منصور خلفای هم دوره امام صادق (ع) بودند .
دوران امام صادق(ع ) را می توان یکى ازپر حادثه ترین دوره های تاریخ اسلام دانست . قیام " ابو سلمه " در کوفه و" ابو مسلم" در خراسان و ایران از جمله حوادث سیاسی این دوره تاریخی است . همچنین این دوران را می توان به عصر برخورد مکاتب و ایدئولوژى های فلسفى و کلامى ، نام نهاد . امام ششم (ع) در این اوضاع سیاسی و فرهنگی از یک سو در صدد حفظ شیعه دربرابر توفانهای رایج بر آمدند و از سوی دیگر با بیان اصول دین اسلام و پایه گذاری فقه جعفری ، مانع از انحراف شیعیان از اصول و معارف اسلامى از مسیر راستین آن شدند. در این شرایط دشوار، امام (ع ) با ایجاد مکتب فقه جعفری به احیاء و بازپیرایی معارف اسلامى پرداخت و در این مکتب علمى به تربیت چهار هزار شاگرد متخصص در رشته هاى مختلف علمی همت گمارد .
دانشگاه امام صادق(ع ) بزرگترین و ژرفترین نهضت علمى را پدیدار ساخت و همه مدارس و خطوط علمى عصر خود را تحت الشعاع قرار داد، حتى شاگردان برجسته اى از اهل تسنن از این دانشگاه بهره ها بردند و به مقامات عظیم علمى رسیدند.
شیخ طوسى در رجال خود شمار این افراد را سه هزار و یکصد و نود و هفت نفر مرد و دوازده زن عنوان می کند . به همین دلیل است که امام صادق(ع) را به عنوان رئیس مذهب جعفرى می شناسند . علامه سید شرف الدین مى نویسد: هشام کتابهاى بسیار تالیف نمود که 29 عدد آن شهرت دارد. جابر بن حیان که او را پدر علم شیمى خوانند، یکى از شاگردان امام صادق(ع ) بود، که کتابى درهزار صفحه بزرگ، شامل پانصد رساله در علوم مختلف، تألیف نمود. شاگردان امام که از بلاد مختلف به نزد آن حضرت حاضر می شدند پس از فراگیری حدیث و علوم آل الله ، هریک روانه منطقه ای می شدند و خود مبلغ و بازگو کننده منطق امام (ع) و پاسدار میراث دینى و علمى تشیع می گشتند .
وسعت علمی امام صادق( ع) به قدری گسترده است که بسیاری از روسای مذاهب دیگر به جامع الاطراف بودن ایشان اذعان داشتند . فقها و دانشمندان بزرگ در برابر عظمت علمى آن حضرت سر تعظیم فرود مى‏آوردند و برترى علمى او را مى‏ستودند .در تهذیب التهذیب ابن حجر عسقلانى آمده است ، ابو حنیفه، پیشواى مشهور فرقه حنفى، مى‏گفت: من دانشمندتر از جعفر بن محمد ندیده‏ام . مالک ، پیشواى فرقه مالکى نیز مى‏گفت: در علم و عبادت و پرهیزگارى، برتر از جعفر بن محمد هیچ چشمى ندیده و هیچ گوشى نشنیده و به قلب هیچ بشرى خطور نکرده است. در حدود بیش از چهار هزار نفر از امام صادق (ع) حدیث روایت کرده‏اند. مرحوم شیخ مفید مى‏نویسد: عالمان حدیث، اسامى راویان موثق را که با اختلاف در رأى و اعتقاد از امام حدیث شنیده و یا روایت کرده‏اند، گردآورى نموده‏اند که تعدادشان بالغ بر چهار هزار نفر مى‏ شود.
امام صادق(ع ) همواه مبارزى نستوه و خستگى ناپذیر در میدان فکر و عمل بوده است . ایشان بنا به مقتضیات زمانی در کسوت تدریس و تأسیس مکتب و انسان سازى خدمات شایانی را به جامعه شیعه ارایه کردند به طوری که امروزه غالب روایات فقهی منسوب به آن حضرت است .
در ده سال پایانی عمر شریف امام صادق(ع) منصور عباسی فشار خود را بر شیعیان حضرتش دو چندان کرد و تنگی و عسرت فراوانی را برطرفداران امام(ع) تحمیل کرد چنان که حتی امام (ع) در این دوره در ناامنى و ناراحتى بیشترى به سر مى برد. منصور شیعیان را در مدینه بشدت تحت کنترل و مراقبت قرار داده بود، به طورى که در مدینه جاسوسانى داشت تا کسانى را که با شیعیان امام صادق (ع) رفت و آمد داشتند، گردن ب‏زنند. حکایت جابر جعفی در باره فشار گسترده بر شیعیان جالب توجه است . جابر جعفى یکى از یاران ویژه امام است که از طرف آن حضرت براى انجام دادن امرى به سوى کوفه مى رفت. در بین راه قاصدى تیز پاى امام به او رسید و گفت امام(ع) مى گوید: خودت را به دیوانگى بزن، همین دستور او را از مرگ نجات داد و حاکم کوفه که فرمان محرمانه ترور را از طرف خلیفه داشت از قتلش به خاطر دیوانگى منصرف شد. البته بعدها در همین دوره قیام زید به وقوع پیوست که شرح آن در این مقال نمی گنجد .
اینکه امام (ع) در چه ماهى به شهادت رسیده اند ، روایات مختلف است . برخى بیست و پنج شوال و برخى نیمه رجب را روایت کرده‏اند؛ ولى مورخان شیعه و سنى اتفاق دارند که سال وفات امام، سنه 148 هجرت بوده است، و روایت بیست و پنج شوال نیز مشهور است . نویسندگان و تاریخدانان شیعه متفقاً اعتقاد دارند که والى مدینه از سوى منصور عباسى ، امام صادق (ع) را به وسیله زهر مسموم و شهید کرده است . و کفعمى در مصباح روایت کرده که امام با انگورى زهرآگین مسموم و شهید شده است .در این میان برخى محققان اهل سنت نیز شهادت امام را به وسیله زهر، روایت کرده‏اند . امام کاظم (ع) پدرش را پس از شهادت در میان دو تکه پارچه سفید که لباس احرام او بود به اضافه پیراهن و دستارى که یادگار جد ش حضرت على بن الحسین (ع) بود و نیز در میان بردى که آن را به چهل دینار خریده بود، پیچید و در قبرستان بقیع به خاک سپرد.