۲۲اسفند - ۲۸ربیع الأول - 13 March

انقراض سلسله ساسانی

در چنین روزی در سال 31 ه ق سلسله ساسانی منقرض شد . آخرین دوره جنگهاى ایران و روم بین سالهای 593 میلادی تا 628 روی داد . در این جنگ ها ابتدائا ایرانیان به پیروزی دست یافتند اما پس از آن به دلیل ضعف های درونی ساسانیان و همچنین گرایش شدید ایرانیان به اسلام ، این سلسله فروپاشید . شکست نظامى ساسانیان ، شکاف عمیق در میان طبقات بالاى جامعه ساسانى بر سر قدرت ، بحران و ناآرامى در جامعه ، ایجاد طبقات مرفه نظیر نجبا و اشراف زمیندارکه نقش مهمى نیز در عزل و نصب شاهزادگان ساسانى به عهده داشتند ، بردگی اکثریت مردم و فقر گسترده عمومی ، پرداخت مالیات کثیر سرانه به دولت مرکزى و...از جمله علل سقوط ساسانیان به شمار می رود .

تاسیس دادگاه تفتیش عقاید

در چنین روزی در سال 1478 میلادی دادگاه تفتیش یا انکیزیسون در رم تاسیس شد .در دوره قرون وسطی که برخی علمای غرب از آن به عنوان دوران تاریکی یاد می کنند و در برابر آن دوره رنسانس را عصر نوزایی یا روشنگری می خوانند ، کلیسا هر عقیده مخالف را نوعی کفر تلقی می کرد و صاحبان اندیشه های مخالف را در دادگاههای تفتیش عقاید یا انکیزیسیون مورد بازجویی قرار می داد .

تولد آلبرت انیشتین

در چنین روزی در سال 1879 میلادی آلبرت انشتین ریاضیدان و فیزیکدان مشهور آلمان در جنوب آلمان به دنیا آمد . آلبرت انیشتین یکی ازبر جسته ترین دانشمندان در عصر حاضر است . او با ارایه اندیشه و نظریه نسبیت خود در علم فیزیک انقلابی را به پا کرد . وی درسال1905میلادی به تابعیت سوییس درآمد و با انتشارسه مقاله تحولی را علم فیزیک موجب شد . انیشتین درسال1921میلادی به خاطر تحقیقات گسترده اش برروی فوتونها و فیزیک نظری جایزه نوبل را دررشته فیزیک اخذ کرد . دو کتاب مهم از وی به جای مانده است که عناوین آنها « جهانی که من می بینم » و «مفهوم نسبیت انیشتن» می باشد.
فیزیکدانان قرن نوزدهم، نظریه‏ها را توصیفات‏ طبیعت‏، تلقى مى‏کردند. فضا ،زمان، جرم، و سایر «کیفیات اولیه‏» خواص همه اشیاى واقعى‏اند و آنها این امور را به همان منزله تلقی می کردند .اما اینشتین افزود که تصور کیفیات نخستین اشیا مستلزم مشخص کردن متغیرهاى کلاسیک «مکان - زمانى‏» است . طبق نظریه نسبیت انیشتین ؛اگر جسمی با سرعت ما ورای نور حرکت کند تمام آن جسم به انرژی تبدیل می شود. وبدون وابستگی به بعد چهارم یعنی زمان به صورت جاودانه باقی می ماند. وی در هجدهم آوریل 1955 میلادی در آمریکا درگذشت.

تولد سر هوگ اس واهوپ

در چنین روزی در سال 1884 میلادی سر هوگ اس واهوپ رمان نویس ، منتقد ، و نمایشنامه نویس نیوزلدی به دنیا آمد . «جرمی » و« مارادیک در چهل سالگی» عناوین مهمترین آثار اویند .

در گذشت روت شومان

در چنین روزی در سال 1975 میلادی روت شومان نویسنده ، نقاش و مجسمه ساز آلمانی در سن هفتاد و پنج سالگی در گذشت .

در گذشت ایو آندریک

در چنین روزی در سال ایو آندریک نویسنده یوگسلاو چشم از جهان فروبست .«نمیری » عنوان مهمترین اثر اوست . وی در سال 1961 میلادی جایزه نوبل ادبی را از آن خود کرد . آدریک به هنگام مرگ 75 سال داشت .

عمو سام برای نخستین بار

در چنین روزی در سال 1852 میلادی برای اولین بار درتاریخ ، تصویر کاریکاتوری عموسام در هفته نامه نیویورک لانترن به چاپ رسید .

روز جمهوری در آلمان

در چنین روزی در سال 1924 میلادی آلمان اعلام جمهوری کرد . به همین دلیل این روز به نام روز جمهوری در این کشور نامیده شده است .

اسقلال مغولستان

در چنین روزی در سال 1924 میلادی مغولستان از چین اعلام استقلال کرد . جمهورى مغولستان کشوری است در آسیای مرکزی بین چین و سیبری . این کشور به دریا راه ندارد و اصولا کشوری مرتفع می باشد . آب و هواى مغولستان گرم و خشک است . مرکز حکومت آن اولان ‏باتور نام دارد و مهمترین شهرهاى این کشور عبارتند از دارخان، اولانگوم، چویبالسان، سوخه باتور، اولیاستاى و کوپدو. جمهورى مذکور از هجده استان و یک شهر مستقل تشکیل شده است . مردم آن از نژاد زرد و تیره‏هاى مغولى، قزاق، ترک، روسى و چینى هستند که اکثریت با تیره مغولى است . زبان رسمى این شکرو ، مغولى خالخائى مى‏باشد که از سال 1941میلادی با حروف «سیریلیک‏» نوشته شده است . بیشتر سکنه آن اکثرا پیرو آئین بودائى لامائى هستند و پانزده در صد آنان مسلمان سنى و پیرو مکتب حنفى اند .

گوبلز وزیر هیتلر

در چنین روزی در سال 1933 میلادی یوزف گوبلز به عنوان وزیر اطلاعات و پروپاگاندا در آلمان اعلام کرد . «یوزف گوبلز» مسئول تبلیغات حکومت هیتلر با بکار گیری جدیدترین ابزارهای رسانه ای ، موج وسیعی از تبلیغات باورپذیر ( بنام پروپاگاندا Propaganda) را به راه انداخت . وی با انجام اینگونه تبلیغات نقش فعالی در تثبیت پایه های حکومت نازییست ها در آلمان داشت . به گفته برخی از مورخین بسیاری از پیروزی های نخستین هیتلر بر اساس تبلیغات و شایعه سازی های باورپذیر گوبلز بوده است .

روابط سیاسی اندونزی و هلند

در چنین روزی در سال1963 میلادی اندونزی و هلند روابط سیاسی خود را بهبود بخشیدند .

سوریه و قانون اساسی

در چنین روزی در سال 1973 میلادی سوریه صاحب قانون اساسی شد .

تولد مخترع کشتی بخار

در چنین روزی در سال1751میلادی مارکی دوژومزا دانشمند فرانسوی به دنیا آمد . وی نخستین کشتی بخاری را اختراع کرد.

در گذشت آیت الله کاشانی

در چنین روزی در سال 1340 ه ش آیت الله کاشانی عالم در گذشت . آیت الله حاج سید ابوالقاسم مصطفی کاشانی عالم روحانی و سیاسی شیعه در سال 1300 ه ق قمری در تهران به دنیا آمد . وی در شانزده سالگی به همراه پدر خویش عازم زیارت کعبه شد و در نجف اقامت گزید . کاشانی به همراه پدر خویش و سایر مجتهدین شیعه در آن کشور اسلحه به دست گرفت و علیه استعمار انگلستان وارد جنگ شد . او علاوه بر اینکه عضو هیات عالی دینی انقلابیون بود یکی از چهار عضو کمیته عالی جنگ حکومت انقلاب نیز به شمار می رفت . پس از جنگ که به پیروزی و استقلال عراق انجامید چون انگلیسی ها در تعقیب آیت الله کاشانی بودند و مقدمات دستگیر او را فراهم می کردند ، وی از راه پشتکوه و لرستان به ایران آمد . پس از جنگ جهانی دوم ، نیروهای استعماری آیت الله کاشانی را به بهانه همکاری با آلمانها دستگیر کردند و 28 ماه ایشان را در اراک ، کرمانشاه و رشت زندانی کردند . علت اصلی این توقیف و تبعید آن بود که آیت الله کاشانی مبارزه شدید را علیه نیروهای متجاوز آغاز کرده بود . او در انتخابات دورة پانزدهم مجلس، برای افشا کردن ماهیت قوام بپا خاست و پس از سخنرانی در تهران، عازم مشهد شد . قوام از این اقدام به وحشت افتاد و او را در تیرماه 1325 در بین راه شاهرود ـ مشهد دستگیر کرده و به بهجت آباد قزوین تبعید نمود.آیة الله کاشانی یک سال در تبعید بسر می‎برد تا این که بر اثر فشارهای سیاسی از سوی علما و مردم، در 21 خرداد 1326 آزاد شد و دوباره به تهران برگشت.آیت الله کاشانی پس از آزادی در فعالیت های اجتماعی و مبارزات سیاسی شرکت نمود ه و در مبارزات نفت به همراهی دکتر محمد مصدق به رهبری امت مسلمان پرداخت . وی در چنین روزی در سال 1340 ه ش در گذشت در حالی که از مال دنیا جز منزلی که آن هم در رهن بود چیزی دیگر نداشت . حضرت آیت الله کاشانی در جریان ملی شدن نفت به طرق مختلف به تقویت دولت مشغول بود و با نفوذ و محبوبیتی که در کشور های اسلامی داشتند ملل مسلمان جهان را به پشتیبانی از مبارزات ملی شدن نفت ایران فرا خواند . در ماجرای فروش اوراق قرضه ملی فتواهای آیت الله کاشانی نقش بسیاری در جهت حمایت از نهضت ایفا کرد . وی روز سی ام تیر طی اعلامیه ای مردم را به تظاهر و مقاومت دعوت کرد و اعلام داشت که اگر پای یک فر انگلیسی به ایران برسد کلیه تاسیسات نفتی کشور را نابود خواهیم کرد. او علاوه بر نمایندگی مجلس شورای ملی در دوره هفدهم به ریاست مجلس نیز انتخاب شد . در ماجرای خلع ید از شرکت سابق نفت انگلستان مکررا با اعلامیه وی تمام کشورتعطیل شد .

تشکیل بنیاد شهید انقلاب اسلامی

در چنین روزی در سال 1358 ه ش بنیاد شهید انقلاب اسلامی به فرمان امام خمینی ره تشکیل شد . حضرت امام خمینی(ره) رهبرفقید انقلاب اسلامی درنامه‎ای اظهار داشتند : «... ملت شریف ایران می‎داند که نهضت اسلامی و پیروزی انقلاب اسلامی مرهون فداکاری قشرهای مختلف ملت است که درصف اول باید ازشهدای انقلاب رحمة الله علیهم و کسانی راکه دراین راه معلول و آسیب دیده‎اند، محسوب داشت. لهذا باید رسیدگی کامل به خاندان شهدا و آسیب دیدگان و معلولین دراین راه چه درحال انقلاب و چه قبل و بعد ازآن به نحو احسن و با مراعات احترام آنان شود...». این نهاد مقدس با اهدافی نظیر احیاء، حفظ و ترویج فرهنگ شهادت و شهادت طلبى ، زنده نگهداشتن یاد شهیدان و حفظ آثار آنان ، تجلیل و تکریم از خانواده‏هاى معظم شهدا و رسیدگی به امور مختلف خانواده های شاهد تاسیس شد . بنیاد مزبور تاکنون در حوزه های مختلف مربوط به خود از جمله برنامه‏ریزى و تلاش در جهت احیاء و ترویج فرهنگ شهادت با کمک سایر نهاد های کشوری ، معرفى آثار فرهنگى، ادبى، هنرى ، وصایا و سیره معنوى شهیدان ، ایجاد موزه‏هاى شهدا ، آراستن فضای کشور به نام و چهره و آثار شهدا ، پیگیرى امور فرهنگى تربیتى و آموزشى فرزندان شهدا و زمینه‏سازى برای رشد وتعالى روحى، اخلاقى و تخصصى آنها ، جمع آورى، تنظیم و تدوین وصایا، زندگینامه و آثار بیش از یکصد هزار تن ازشهداى گرانقدر و طراحى و پیاده نمودن رایانه‏اى ممکن این وصایا و آثار ارزشمند ، برگزارى کنگره‏ها، یادواره‏ها، یادبودها و مراسم مربوط به بزرگداشت‏شهدا ، تاسیس دانشگاه شاهد در سال 1368 ، تاسیس گروه سیماى شاهد در سال 1365 ، تشکیل کانون های فرهنگى- هنری ‏تشکیل کلاس‏هاى آموزش قرآن، حفظ قرائت و مفاهیم وبرگزاری جشنواره‏ها و مسابقات قرآنى ادبى‏هنرى ورزشى و..تلاش های شایان توجهی به انجام رسانده است .

لغو قرارداد سنتو

در چنین روزی در سال امیر عباس انتظام معاون نخست وزیر و سخنگوی دولت موقت اعلام کرد قرارداد سنتو لغو شده است . قرارداد یادشده یا پیمان مرکزی سنتو اتحادیه ای دفاعی بود که تا اوت 1959 میلادی به پیمان بغداد مشهور بود . این پیمان در بغداد و میان کشور های ترکیه و عراق در سال 1955 میلادی به امضا رسید و در همان سال نیز کشو رهای انگلستان ، پاکستان و ایران نیز به آن ملحق شدند . آمریکا عضو این پیمان نبود ولی نمایندگانی در آن داشت . این پیمان نظامی و اقتصادی در واقع به منظور مبارزه و جلوگیری از نفوذ شوروی در کشور های مذکور منعقد گردیده بود .

قطع روابط با نژاد پرستان

در چنین روزی در سال 1357 ه ش جمهوری اسلامی ایران روابط خود را با رژیم نژاد پرست و طرفدار آپارتاید آفریقای جنوبی قطع کرد . البته جمهوری اسلامی ایران ابتدا فروش نفت خود را به این کشور ملغی اعلام نمود .

اعدام دوازده تن از عمال شکنجه و سانسور

در چنین روزی در سال 1357 ه ش دوازده تن دیگر از سرسپردگان رژیم پهلوی به حکم دادگاه انقلاب اسلامی تهران به اعدام محکوم شدند . در میان این افراد نامهایی چون سپهبد نادر جهانبانی ( معاون نیروی زمینی ارتش ) ، غلامحسین دانشی ( نماینده سابق مجلس شورای ملی ) ، محمد نوید ( شکنجه گر ساواک ) ، میر احمد وچصفهانی ( شکنجه گر ساواک ) ، سرلشگر وی الله زند کریمی ( رییس اداره زندانها ) ، محمود جعفریان ( معاون سابق سازمان رادیو و تلویزیون ) ، پرویز نیکخواه ( مدیر سابق مرکز خبر رادیو و تلویزیون ) و... به چشم می خورد .

هشدار نسبت به پناه دادن شاه مخلوع ایران

در چنین روزی در سال 1357 ه ش دکتر کریم سنجابی وزیر امور خارجه دولت موقت ، در گفتگوهایی با سفیر مصر بر مبارزات بر حق فلسطینیان در برابر نظامیان رژیم صهیونیستی تاکید کرد . وی در عین حال با انتقاد از اظهارات انور سادات رییس جمهور ممصر مبنی بر اینکه وی از شاه ایران به عنوان مهمانی شخصی پذیرایی خواهد کرد و به او پناه خواهد داد ، مصر را از پناه دادن به شاه مخلوع ایران بر حذر داشت و تاکید کرد که پناه دادن به شاه ایران از طرف هر دولت و تحت هر عنوان از نظر دولت ایران محکوم است و در روابط آینده ایران با آن کشور ها تاثیر منفی خواهد داشت .